Zbojský potok č. 1

• Strefa rzekiStopień dowodów: Częściowo poparte

  spadek 50 ‰, 600 m n.p.m. → strefa pstrągowa

  Według spadku i wysokości ciek leży w obszarze odpowiadającym strefie pstrągowej. To naturalna strefa dla pstrągów.

  Co o tym wiemy

  Cieki europejskie od źródła do ujścia dzielą się na krainy z typowymi rybami: pstrąga, lipienia, brzany i nizinną; wyznacza je głównie spadek i wielkość cieku (Huet 1959), krainy można też wykorzystać do oceny stanu cieków (Aarts i Nienhuis 2003). Krainę szacujemy ze spadku linii łowiska i wysokości n.p.m.; to uproszczenie bez szerokości cieku. Zgodność krainy z typem łowiska daje do jakości +1, wyraźna niezgodność −1.

  Źródła: Huet 1959; Aarts i Nienhuis 2003

  100
• Twardość wodyStopień dowodów: Hipoteza

  ≈ 7,3 °dH (1,3 mmol/l wapnia i magnezu), atlas ŠGÚDŠ

  Średnio miękka woda: produktywność jest przeciętna.

  Co o tym wiemy

  Woda z wapniem i magnezem jest bardziej produktywna i lepiej łagodzi wahania kwasowości: produkcja pstrąga była wyższa w twardych wodach wapiennych (Almodóvar i in. 2006), a wskaźnik z substancji rozpuszczonych i głębokości przewiduje odłów ryb z jezior (Ryder i in. 1974). W irlandzkich ciekach geologia nie zmieniła jednak zagęszczenia pstrągów (Lehane i in. 2004), a Downing i in. (1990) pokazali, że z produkcją wiąże się raczej produkcja pierwotna. Dlatego tylko ±1 pkt. Twardość pochodzi z atlasu ŠGÚDŠ, a nie z pomiaru na danym łowisku; zastępuje osobno oceniane skały zlewni.

  Źródła: Almodóvar i in. 2006; Lehane i in. 2004; Ryder i in. 1974

  73
• Kwasowość wody (pH)Stopień dowodów: Częściowo poparte

  pH 8,1, atlas ŠGÚDŠ

  pH jest w zakresie, w którym ryby zwykle dobrze się rozwijają.

  Co o tym wiemy

  Poniżej około pH 6 ryby cierpią, a pstrągi i lipienie są wrażliwsze niż karpiowate (Alabaster i Lloyd 1982); w kwaśnej miękkiej wodzie z gleby uwalnia się glin, który uszkadza skrzela (Gensemer i Playle 1999). pH z atlasu to szacunek modelowy, dlatego obniżenie tylko −1 lub −2 i tylko tam, gdzie nie mamy pomiaru pH (ten ocenia osobny czynnik).

  Źródła: Alabaster i Lloyd 1982; Gensemer i Playle 1999

  100
• MineralizacjaStopień dowodów: Hipoteza

  ≈ 233 mg/l, atlas ŠGÚDŠ

  Średnia mineralizacja odpowiada produktywnym ciekom i zbiornikom.

  Co o tym wiemy

  Substancje rozpuszczone (mineralizacja) wiążą się z żyznością wody, dlatego Ryder użył ich do szacowania produkcji ryb w jeziorach (Ryder 1965, Ryder i in. 1974). Downing i in. (1990) pokazali jednak, że z produkcją lepiej wiąże się produkcja pierwotna. Nie wchodzi do wyniku, tylko do wskaźnika przydatności.

  Źródła: Ryder 1965; Ryder i in. 1974; Downing i in. 1990

  93
• Metale w osadachStopień dowodów: Częściowo poparte

  0 pierwiastków wśród 10 % najwyższych Słowacja (atlas ŠGÚDŠ 1999)

  Żaden z pierwiastków toksycznych w osadach rzecznych nie należy do najwyższych wartości.

  Co o tym wiemy

  Toksyczność metali dla ryb spada z twardością wody, bo wapń konkuruje z metalem o miejsca na skrzelach (Pagenkopf 1983). Atlas ŠGÚDŠ podaje tylko pozycję wśród cieków, a nie stężenie porównywalne z limitem (MacDonald i in. 2000). W twardej wodzie metale oceniamy więc łagodniej, w miękkiej surowiej.

  Źródła: Pagenkopf 1983; Gensemer i Playle 1999; MacDonald i in. 2000

  100

Indeks 0 do 100 porównuje właściwości wody z wymaganiami gatunku (60 to wartość neutralna, 100 ideał). Ocena słowna powstaje przez porównanie z pozostałymi łowiskami tego samego typu, bo większość słowackich wód ma dla swojego gatunku dobre wartości. Wskaźnik nie wpływa na to, czy ryby na łowisku rzeczywiście są (decyduje zarybianie i zarządca). Twardość, pH i mineralizacja z atlasów są szacunkami historycznymi i modelowymi. Do wyniku warunków i jakości łowiska przekłada się z tego tylko mała część (twardość ±1, kwasowość według atlasu −2 do 0, zgodność krainy cieku ±1 do jakości).